η νέα σελίδα → heracl.es

Ηρακλής Παπαθεοδώρου

αρχιτέκτων μηχανικός ΕΜΠ, μέλος ΤΕΕ
συνιδρυτής των City Tales, weRender.eu
κάτοικος Αθηνών και περιχώρων
email:
twitterinstagramgithub

/stromatografia

Συμμετοχή στο διαγωνισμό ανάπλασης της Πλατείας Ελευθερίας Θεσσαλονίκης.

Στοιχεία έργου

Αγωνοθέτης
Δήμος Θεσσαλονίκης
Eπιφάνεια οικοπέδου
6.800 m²

Ομάδα μελέτης

Αρχιτέκτονες
Ευγενία Νικητοπούλου
Καλλιόπη Νομικού
Ηρακλής Παπαθεοδώρου
Χριστίνα Πουλμέντη
Δημήτρης Σαγώνας
Συνεργάτης αρχιτέκτονας
Σταύρος Καραγιαννίδης

Συνεργάτες

Η/Μ μελέτη
Άγγελος Κουγιουμτζής
Φυτοτεχνική μελέτη
Δημήτρης Κουτρουμπής
Διαμαντής Μπουντής
TPEL_render_1
TPEL_stock

Stock photos, and yuppies, everywhere.

Το ιστορικό κέντρο της Θεσσαλονίκης χαρακτηρίζεται από έντονη οικιστική πυκνότητα, η οποία καθιστά εξαιρετικά πολύτιμη την ύπαρξη δημόσιων ελεύθερων χώρων πρασίνου, αναψυχής και εκτόνωσης από την πυκνή αστική μάζα.

Ο χαρακτήρας της περιοχής, ο επιδιωκόμενος συμβολισμός και οι σύγχρονες τάσεις του αστικού σχεδιασμού διαμορφώνουν τις βασικές συνθετικές αρχές της πρότασης :

  • Ανάδειξη της κατεύθυνσης της πόλης προς τη θάλασσα και ένταξη στο παραλιακό μέτωπο.
  • Αρμονικός σχεδιασμός του φυσικού και αστικού χώρου, με πληθώρα ερεθισμάτων και εικόνων.
  • Ενίσχυση και επαναπροσδιορισμός του αστικού πρασίνου στη περιοχή.
  • Επανάκτηση του ελεύθερου δημόσιου χώρου και εξασφάλιση προσβασιμότητας για όλους.

Η συνθετική διαδικασία της πρότασης εστιάζει στην ενεργοποίηση της πλατείας με μια ισχυρή χειρονομία και στην έκφραση μέσα από συνειρμούς και σύμβολα παρμένα από τα στοιχεία της φύσης, της ζωής και του τόπου.

TPEL_concept_up-down
Η ανάδειξη της στρωματογραφίας γίνεται με μια ισχυρή χειρονομία που θυμίζει τις ανασκαφές στο κέντρο της πόλης.
TPEL_concept

Με στόχο την ανάδειξη της ιστορικής μνήμης της πλατείας επιχειρείται η συμβολική αποκάλυψη επάλληλων χρονικών στιγμών στην ίδια τοποθεσία.
Μια τομή αποκαλύπτει το παρελθόν και συμβολίζει τη συλλογική μνήμη. Το αστικό κομμάτι αφαιρείται και αποκαλύπτεται το φυσικό στοιχείο. Διαμορφώνεται ένα νέο τοπιακό ανάγλυφο, που αποτυπώνει το χαρακτήρα της πόλης αποτελώντας νέο χώρο αναφοράς.
Δύο γραμμικά δυναμικά στοιχεία τέμνουν την πλατεία και οριοθετούν τη βύθιση λειτουργώντας ως ένα προσανατολισμένο φίλτρο στην επαφή πόλης – θάλασσας, καθιστώντας επιπλέον αντιληπτή την προϋπάρχουσα κλίση του εδάφους. Στη βύθιση αποκαλύπτεται το φυσικό στοιχείο, ενώ στα πλευρικά όρια διατηρείται ο αστικός χαρακτήρας.

Επιδιώκεται η εισαγωγή ενός μη αστικού τοπίου στο κέντρο της πόλης, και η φύτευση σχεδιάζεται χωρίς αυστηρά όρια εντείνοντας την αίσθηση του φυσικού. Ο σχεδιασμός των φυτεύσεων στο εσωτερικό της βύθισης στοχεύει σε εναλλασσόμενες χρωματικές ενότητες ώστε να τονίζονται οι εποχιακές διαφοροποιήσεις. Μεσογειακά φυτά με χαμηλές απαιτήσεις άρδευσης και συντήρησης και ψηλά δέντρα που προσφέρουν σκίαση στα πλατώματα διαμορφώνουν ένα ευχάριστο μικροκλίμα και συμβάλλουν στην αισθητική αναβάθμιση του παραλιακού μετώπου.

Η Πλατεία Ελευθερίας αποκτά το χαρακτήρα ενός χώρου χαλάρωσης, ψυχικής εκτόνωσης και αναψυχής. Ένα ησυχαστήριο στο κέντρο μιας πολύβουης πόλης που «βυθίζει» τον επισκέπτη σε μια άλλη διάσταση.

TPEL_plan TPEL_plan_legend TPEL_section_BB
TPEL_section_AA
TPEL_diagram_planting
Με αρχή τα υπάρχοντα πλατάνια, οι φυτεύσεις φθίνουν σε ύψος πλησιάζοντας στην θάλασσα ώστε να μην εμποδίζεται η θέα. Στο σημείο της βύθισης, όπου αυξάνει η επιφάνεια του πρασίνου, ελεύθερες χαράξεις οριοθετούν κινήσεις, περάσματα και στάσεις.
TPEL_render_2
Άποψη της βύθισης στην πλατείας από Βορρά.
TPEL_render_3
Οπτική της πλατείας από τα ΒορειοΑνατολικά.
TPEL_benches
Τα προτεινόμενα καθιστικά διαμορφώνονται με βασική επιδίωξη την ποικιλία στη στάση του σώματος, τη δυνατότητα θέασης και εποπτείας ή συγκέντρωσης και απομόνωσης. Ξύλινες χαμηλές εξέδρες τοποθετούνται ελεύθερα μέσα στο αστικό πράσινο, ενώ στην αστική πλατεία τα σημεία στάσης από σκυρόδεμα αποτελούν συνέχεια του υλικού του δαπέδου.
TPEL_render_4
Φθινοπωρινή άποψη από τα ΒορειοΔυτικά.
TPEL_render_5
Μια βροχερή μέρα στην πλατεία.
TPEL_render_6
Γενική άποψη της πλατείας από Νότο.
TPEL_bioclimatic_eco

Για τη διαμόρφωση των σκληρών επιφανειών επιλέγεται «ψυχρό υλικό» επίστρωσης, με βάση το σκυρόδεμα, που δεν απορροφά μεγάλες ποσότητες ηλιακής ακτινοβολίας και δεν αποθηκεύει μεγάλα ποσά θερμότητας με αποτέλεσμα να αποτρέπεται η υπερθέρμανση κατά τους θερινούς μήνες.
Η χαμηλή βλάστηση και το φύλλωμα των δέντρων συντελούν στην μείωση της θερμοκρασίας του αέρα λόγω της εξατμισοδιαπνοής. Επίσης επιτυγχάνεται η διάχυση της ηλιακής ακτινοβολίας και η μείωση της έντασής της με αποτέλεσμα την εξασφάλιση οπτικής και θερμικής άνεσης.

TPEL_bioclimatic_wind-flow
Υφιστάμενη και προτεινόμενη κατάσταση, προσπίπτουσας μέσης μηνιαίας ηλιακής ακτινοβολίας (σε οριζόντιο επίπεδο 2μ πάνω από τη στάθμη της πλατείας για το μήνα Ιούνιο).
TPEL_bioclimatic_wind-flow
Διάγραμμα ροών ανέμου κατά τους χειμερινούς μήνες (επικρατώντες ΒορειοΔυτικοί άνεμοι) και τους θερινούς μήνες (επικρατώντες Νότιοι άνεμοι).
TPEL_infopoint
Τα ψηφιακά δωμάτια, χώροι συλλογής και ανταλλαγής ψηφιακού υλικού και προβολής πληροφοριών, λειτουργούν ως μια σύγχρονη μεταφορά του λιμανιού της Θεσσαλονίκης, σαν σημεία μεταφοράς πολιτισμού και εμπειριών. Οι επισκέπτες της πλατείας μπορούν μέσα από τις προσωπικές τους συσκευές ή τις ενσωματωμένες στην κατασκευή διεπαφές, να αφήσουν το δικό τους αποτύπωμα μέσω εικόνας και ήχου. Ο ελεύθερος δημόσιος χώρος γίνεται πιο οικείος και διαμορφώνεται σε γέφυρα επικοινωνίας με τους διαδυκτιακούς τόπους κοινωνικής δικτύωσης.
TPEL_detail_wall
Κατασκευαστικές λεπτομέρειες διαμόρφωσης πρανούς και τοίχου αντιστήριξης.
TPEL_detail_light-fixtures
Λεπτομέρειες φωτιστικών σωμάτων.
TPEL_detail_stepped-seating
Κατασκευαστική λεπτομέρεια διαμόρφωσης κερκίδων.
TPEL_urban_analysis
Προτεινόμενο δίκτυο πολιτιστικού χαρακτήρα, πεζοδρόμων και ποδηλατοδρόμων σε ανάλυση της ευρύτερης περιοχής.
TPEL_overview