η νέα σελίδα → heracl.es

Ηρακλής Παπαθεοδώρου

αρχιτέκτων μηχανικός ΕΜΠ, μέλος ΤΕΕ
συνιδρυτής των City Tales, weRender.eu
κάτοικος Αθηνών και περιχώρων
email:
twitterinstagramgithub

/keitai

Χρονικό της απώλειας ενός keitai και άλλες ασυνάρτητες σκέψεις.

Το παρόν ξεκίνησε ως καταγραφή της στιγμής (η οποία προέκυψε πιο βιογραφική από ο,τι με ενδιαφέρει να εκθέσω αυτή τη στιγμή), έπειτα οδήγησε σε συλλογή αναφορών προς μελέτη, με τη μορφή σημειώσεων για κάποιο μεγαλύτερο σε έκταση, συνεκτικό, κείμενο σε μέλλοντα χρόνο.

Η πρώτη ημέρα του χρόνου, ξεκίνησε με μια απώλεια από εκείνες τις κυριολεκτικές, που αφορούν την ύλη: έχασα το κινητό μου. Ήταν εκείνη η στιγμή, σε συνδυασμό ίσως με την αλκοολική αραίωση του αίματος από τη παραμονή, που με έκανε να νιώσω γυμνός. Άμεσα ακολούθησε η ενοχή, η αναγνώριση πως η απώλεια εκείνη ενέχει μικρότητα· είναι ασήμαντη.


Όσο κι αν το ανθρώπινο μυαλό είναι ατελές, είναι εντυπωσιακή η ικανότητά του να επεκτείνεται και να συντονίζεται με ευγενή μυαλά είτε με λιγότερο ευγενή αντικείμενα. Το πρώτο ίσως λέγεται αγάπη, το δεύτερο πρωτοεκδηλώθηκε με την τέχνη και σχετικά πρόσφατα με την γραφή. Βρισκόμαστε ακόμα σε αυτή την κοινωνία της κατα–γραφής, όπου από μικρή ηλικία το μυαλό επεκτείνεται σε (αλλά και από) σελίδες χαρτιού ως υπόστρωμα της πραγματικότητας.

Dumbledore’s pensieve

Ορισμένοι εξακολουθούμε να χρησιμοποιούμε ένα ημερολόγιο/σημειωματάριο ως προέκταση του νου (θησαυρός απόκρυφων σκέψεων, αναμνήσεων, στοιχείων), ταυτόχρονα υπάρχει πλέον μια μηχανή, που εκτός από καταγραφή προσφέρει απλόχερα πρόσβαση στη νοόσφαιρα, με δίαυλο τα δίκτυα φωνής και την παρούσα στιγμή το internet. Ωστόσο εκείνη η μηχανή, μέρος της «πανταχού παρούσας υπολογιστικής» [ubiquitus computing] δεν λειτουργεί πια ως μέσο, αλλά ως νέο υπόστρωμα. Πρόκειται για ένα υπόστρωμα που φαινομενικά συμπληρώνει όσα προηγήθηκαν (χαρτί, video κ.α.) μα τα στρεβλώνει αντικαθιστά, και μαζί με αυτά αντικαθιστά την πραγματικότα. Η ομοίωση γίνεται αυτόνομη και ελευθερώνεται από τις αναφορές της στο πραγματικό, μια υπερ–πραγματικότητα κατά τον Baudrillard.

xkcd_photo

XKCD #1314

Η βίωση της πραγματικότητας είναι ελλιπής δίχως τη μηχανή, επομένως διακριτά διαφορετική μα όχι κατώτερη· απλά διαφορετική. Έρχεται ως επέκταση και προσθήκη ταυτόχρονα, να διαμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο σχηματίζουμε σκέψεις, ανακαλούμε μνήμες, ανταποκρινόμαστε με ερεθίσματα.

Αυτό το υπόστρωμα έχει μια μεγάλη σχέση με την Εικόνα, αντιδρά και επικοινωνεί με το χρήστη μέσα από μια οπτικοακουστική γλώσσα, δημιουργώντας μια νέα γενιά ιδεογραμμάτων που όλοι γνωρίζουμε πλέον καλά.

Μάνθος Σαντοριναίος, Η σύγχρονη τεχνολογία στη διδακτική της Τέχνης

Θεωρείται αδιαμφισβήτητο πως η σκέψη μας δεν περιορίζεται στο (πλην όμως από το) λεξιλόγιό μας
Όσο μόνοι είμαστε στην αντίληψη που έχουμε για τον κόσμο, όσο απερίγραπτα αν είναι τα συναισθήματα (βλ. qualia) η γλώσσα είναι ο θεμέλιος διάμεσος προς τους άλλους ανθρώπους. Ωστόσο είτε πρόκειται για τυπογραφικά στοιχεία προς συμπλήρωση νοημάτων, είτε προς αντικατάσταση λέξεων, η σημερινή τεχνολογική πραγματικότητα έρχεται σε αντίθεση με την Πλατωνική θεώρηση πως η γραφή αποτελεί υποκατάστατο του λόγου.

AN_ANIMATED_GIF_OF_A_CAT

Σύμφωνα με τον Richard Dawkins, οι ιδέες και συμπεριφορές, μεταδίδονται μέσα από τη μίμηση όπως τα γονίδια στη Βιολογία. Εκείνα τα memes με κύριο μέσο την εικόνα, αντικαθιστούν συχνά λέξεις, συναισθήματα, ολοκληρωμένες σκέψεις με πολυπλοκότητα και αυτοαναφορές στον (ποπ) πολιτισμό που ξεπερνούν την γραμμική λογική. Εξάλλου το internet εξ’ ορισμού είναι μη γραμμικό: το υπερκείμενο συνδέει και συνδέεται σαν εγκεφαλικός νευρώνας, σε παρομοίωση με ιστό αράχνης. Φυσικά πάντα θα υπάρχει η τέχνη να καλύπτει τα ενδιάμεσα κενά στην ανθρώπινη έκφραση, μέχρι να έρθει κάτι καλύτερο.


Όλοι έχουν την εμπειρία του εφιάλτη όπου πηγαίνει κανείς ξυπόλητος ή χωρίς παντελόνι στη δουλειά και το σχολείο. Εκτός βέβαια από συγκεκριμένες καταστάσεις και χώρους (εδώ θα αποφύγω να σημειώσω την πολυπαιγμένη έννοια του Foucault, μα θα την υπονοήσω) είναι αδιανόητο το να μην περιβάλλουμε το σώμα μας με εκείνα τα βασικά στοιχεία ένδυσης. Η λειτουργία τους πρωτόγονη και η ανάγκη τους αδιαμφισβήτητη σχεδόν: προστατεύει το σώμα από τη φύση και την ντροπή μας από τα βλέμματα εκείνων των άλλων.

Χαχα έφτιαξαν μια φορητή συσκευή που περιέχει όλη την ανθρώπινη γνώση και τώρα χλευάζουμε ο ένας τον άλλο επειδή την κοιτάμε υπερβολικά

David Thorpe

[…] Η ανία είναι το πιο μεγαλειώδες από όλα τα ανθρώπινα συναισθήματα, γιατί εκφράζει το γεγονός πως το ανθρώπινο πνεύμα, κατά μια έννοια, είναι μεγαλύτερο από το σύμπαν στην πληρότητά του. Η ανία είναι μια έκφραση μιας καταφανούς απελπισίας στην αδυναμία του να μη βρίσκει κανείς τίποτα που να ικανοποιεί τις αδέσμευτες ανάγκες της ψυχής.

Giacomo Leopardi, γράμμα στον πατέρα του, 1891

Δεν χρειάζεται να νιώθουμε ενοχή που νιώθουμε άβολα δίχως το keitai (κινητό τηλέφωνο κατά τους Iάπωνες, παλαιότερα το Walkman, αύριο κάτι που ίσως θα φοράμε) ούτε να νιώθουμε ντροπή σαν βαριόμαστε ενίοτε χωρίς αυτό. Πιστεύω πως ένιωσα γυμνός γιατί, κατά κάποιο τρόπο, ήμουν γυμνός. Οπωσδήποτε θα μπορούσα να ζήσω χωρίς αυτό. Οπωσδήποτε δε θα χανόταν ο κόσμος αν δεν επικοινωνούσα για ένα διάστημα με τους ανθρώπους μου. Μα δεν είναι αυτό που έχει σημασία. Ευχαριστώ τον ευγενικό άνθρωπο που βρήκε και επέστρεψε τη συσκευή μου.

Περισσότερο από ποτέ έχουμε άμεση πρόσβαση στην επικοινωνία με τους ανθρώπους που μας ενδιαφέρει, σε αντίθεση με εκείνους που τυχαίνει (βλ. γείτονες, περαστικούς) να βρίσκονται κοντά μας στο χώρο. Ίσως από περιηγητές της βιόσφαιρας, να εξελιχθούμε σε flâneur της νοόσφαιρας, καταδικασμένοι σε αιώνια περιπλάνηση: «Όπου επεξεργαστής και πατρίς».
Ευκολότερα από ποτέ μπορείς να έχεις πρόσβαση στην εξειδικευμένη γνώση ή το ερέθισμα που η μνήμη αδυνατεί να συγκρατήσει. Δεν είναι ανάγκη πλέον να θυμόμαστε όσο να αξιολογούμε, κρίνουμε, κατατάσσουμε, επ—ανασυνθέτουμε.

Ευτυχώς υπάρχει μια άλλη μνήμη, κατ’ εικόνα και ομοίωση της ανθρώπινης —εύπλαστη και αναξιόπιστη— που θυμάται τα πάντα.